de verteltafel

Al een aantal malen is de verteltafel in één van mijn stukjes ter sprake geweest.

Wat houdt een verteltafel precies in en hoe zet je die op.

 

Op een verteltafel wordt een boek driedimensionaal in beeld gebracht.

Vertellend bezig zijn met een verhaal of prentenboek is een effectieve manier om jonge lezers te interesseren voor (onbekende) boeken.

De verteltafel komt tegemoet aan de behoefte van kinderen om spelend en handelend bezig te zijn en zo nieuwe dingen te leren.

De verteltafel ligt bij ons altijd in het verlengde van ons thema.

De keuze van een boek voor de verteltafel is  heel belangrijk.

Het boek moet voldoende houvast geven om het op te bouwen.

Let  bij de keuze voor een boek voor de verteltafel op de volgende aspecten:

- goede illustraties

- niet te ingewikkelde taal

- is het een boeiend verhaal met een leuk plot

- is/ zijn de plaats of plaatsen van handeling over te zetten in een verteltafel

- zijn de handelingen uitvoerbaar

- is er aanleiding tot interactie

- geeft het boek wat je kiest ook mogelijkheden om het thema te verrijken en te verbreden.

 

Zo hebben wij bij het thema post het prentenboek "een belangrijk bericht" gebruikt voor de verteltafel.

Dat is een boek geschikt voor groep 4.

 

Hoe introduceer je het boek?

Dat kan door interactief voorlezen.

Het kan ook zijn dat je vooraf al wat materiaal voor de verteltafel hebt die je bij het voorlezen gebruikt.

Of door een brief, die verwijst naar het boek.

 

De opbouw van de verteltafel doe je samen met de leerlingen.

De kinderen werken aan de inrichting van de verteltafel door decors te maken voor de verschillende verhaalfragmenten en attributen die nodig zijn om het verhaal te kunnen uitspelen.

Wat we nodig hebben bespreek ik in kleine kring. Hiervoor heb ik een werkblad waarop aangegeven staat wat we nodig hebben, wat er al is of wat er gemaakt moet worden.

Vanuit dit overzicht worden dan de taken verdeeld wie wat gaat doen.

 

Het boek "een belangrijk bericht" is ook een boek die je goed kan gebruiken om het thema "post" te verbreden. De dienaar van de koning kwam langs allerlei landschappen die we nader bekeken en onderzocht hebben d.m.v. filmpjes en expert lezen.

Op deze manier wordt het boek niet alleen ingezet bij de verteltafel maar ook bij andere activiteiten van het thema.

 

Samen bouw je de verteltafel op. De leerkracht speelt alle rollen van het verhaal. Of laat kinderen het verhaal mee spelen. De leerkracht leest/vertelt en de kinderen voeren de handelingen uit.

De leerkracht neemt dus eerst het grootste deel van het spel voor haar rekening. Steeds meer geeft ze stukjes uit handen en speelt steeds minder voor maar wordt regisseur en schakel tussen spelers en verhaal.

Steeds meer kunnen kinderen zelf het lezen, vertellen en de rollen overnemen.

In groep 4 kunnen kinderen al snel het verhaal zelf lezen.

Een verteltafel met een eenvoudig verhaal voor begin groep 3 is Slokkebrok, de reuzenslang. Bij het thema "de dierentuin".
Lars, de ijsbeer, is ook een boek die je goed voor de verteltafel kunt gebruiken.
De verteltafel kan ook als eindpresentatie naar ouders getoond worden.

 

Tot slot:

Ga bij het werken met de verteltafel altijd uit van de 5 impulsen:

1. gezamenlijke oriëntatie

2. structureren en verdiepen van activiteiten

3. verbreden van activiteiten

4. toevoegen van nieuwe handelingsmogelijkheden

5. reflecteren op de activiteit.

 

sova en de boekenkring

De boekenkring is een middel om boeken te introduceren bij het thema, het is een middel om leerlingen te motiveren boeken te gaan lezen. Het is ook een middel om een gesprek te starten over een bepaald onderwerp.
Zo gebruikte ik het boek `klein-mannetje helpt een vriend"  om het onderwerp "iemand helpen" bespreekbaar te maken.

Dit boek past ook binnen het thema omdat het over een briefje in een fles gaat, die klein-mannetje en kikker vinden.
Ik startte de kring met heel veel verschillende soorten boeken die allemaal bij het thema pasten. Informatieve boeken, prentenboeken, leesboeken.
We bespraken waarom deze boeken nu hier op tafel lagen. En of er verschil tussen de boeken was.
Daarna koos ik het boek "klein-mannetje helpt een vriend" om verder mee aan de slag te gaan.

Sociale vaardigheden ontwikkelen met behulp van een boek.
In eerste instantie bespraken we de voorkant van het boek en de titel: wie en hoe zou klein-mannetje dan helpen.
In tweetallen werd deze vraag besproken. Er wordt dan ook een beroep gedaan op samen overleggen en je fantasie gebruiken.

Vervolgens las ik een stukje uit het boek voor dat "konijn" geholpen moest worden. Weer bedachten we in tweetallen wat er dan met konijn gebeurt zou kunnen zijn.
Heel leuk om te horen met wat voor ideeën de kinderen dan komen.
Dan lees ik wat er met konijn aan de hand is en bedenken we hoe er geholpen kan worden.

Tot slot trekken we het thema "elkaar helpen" door naar onze eigen groep. Hoe zouden wij in de klas elkaar kunnen helpen? Wanneer en hoe doe je dat dan?
Tips en ideeën worden besproken en opgeschreven op de fles. Deze flessenpost hangen we op, zodat we steeds kunnen zien hoe we elkaar kunnen helpen.

Aan het eind van de dag, kun je hier op terug komen door te vragen of er iemand is die geholpen heeft of dat iemand geholpen is.
Zo was er 1 meisje die een ander meisje hielp door haar skeelers te "delen". Een ander mocht ook even met haar skeelers. Er worden complimenten uitgedeeld om te laten weten hoe fijn het is als je iets voor een ander doet.
Op deze manier stimuleer je een positieve omgang met elkaar.

Na het bespreken van het boek gaan we lezen. Het onder de aandacht brengen van boeken bij de leerlingen is een enorme stimulans en motivatie om een boek te pakken. De boeken die op de tafel staan wil iedereen wel lezen.

Een tip die wij weer doorkregen was om van de besproken boeken een kopie van de voorkant in de klas op te hangen. Zo blijven de besproken boeken bij de kinderen in beeld. In de leeshoek hangt nu al een heel rijtje kopieën en de boeken staan op de kast erbij. Ze worden graag door de kinderen gepakt om te lezen.

nogmaals de boekenkring

De boekenkring is een gezamenlijke activiteit met de groep waarin boeken worden gepresenteerd, stukjes uit het boek worden voorgelezen en besproken.

Het gaat er bij de boekenkring vooral om kinderen te motiveren tot lezen.
Daarbij komt ook het introduceren van nieuwe boeken en kennismaken met verschillende soorten boeken aan bod.

De boekenkring kan een activiteit zijn waarbij de leerkracht lessen verbindt over aspecten van goed leesgedrag.
Denk daarbij aan:
- gebruik maken van illustraties, titels en kopjes
- voorspellingen doen over gebeurtenissen en het verdere verloop van het verhaal
- verbindingen maken met eigen kennis en ervaringen
- terughalen van elementen uit de tekst.
- woordenschat uitbreiding door aandacht voor moeilijke, nieuwe woorden.

boeken die in de boekenkring aan de orde komen, kunnen ook het begin worden van een nieuw onderzoek of een opstap zijn om andere boeken te lezen over hetzelfde thema of op zoek gaan naar boeken van dezelfde schrijver.

Tijdens de boekenkring kun je ook gebruik maken van tweetallen gesprekjes om een vraag te beantwoorden of met elkaar van gedachten te wisselen.
bijvoorbeeld:
vertel elkaar wat je vindt:
- van dit fragment
- over de rol die de  hoofdpersoon vervult.
- over het karakter van de hoofdpersoon.
of
vertel elkaar wat je nu weet:
- waar het verhaal zich afspeelt
-wanneer de gebeurtenissen zich afspelen

Na de tweetalgesprekjes kan in de kring gerapporteerd worden door enkele leerlingen wat zij ervan vinden.

het boek "post voor een zeemeid" hebben we zo besproken

Post voor een zeemeid:
gesproken over wat is flessenpost.
Ik had een fles met een brief erin bij me.
die brief hebben we bekeken en daarna gingen we het boek Post voor een zeemeid lezen.
Het boek startte met het feit dat Floor zich verveelde.
In het tweetalgesprek gingen we praten over vervelen: verveel je je wel eens en wat doe je dan.
Terugkoppelen in de kring
Daarna een gedeelte gelezen over de post die Floor in de fles krijgt
Tweetal gesprek over: kan dat en wie zou die brieven nu schrijven.
Laatste stukje voorgelezen over een wens in de fles stoppen.

Ieder schrijft zijn eigen wens op een fles als afsluiting van de boekenkring.
Daarna gaan we lezen.

Een idee voor stillezen is "gekke plekken lezen".
Kinderen mogen dan zelf een lekker plekje in de klas uitkiezen waar ze willen gaan zitten om stil te lezen. Bijvoorbeeld op de stoel van de juf, op de tafel achter het bord, op een kussen tegen de verwarming. Een eigen gekozen plekje waar niemand je mag/kan storen.
Kinderen vinden het prachtig om zo te lezen. Een geweldige motivatie om te gaan lezen.
















In die tijd kun je zelf leerlingen begeleiden met lezen.

Belangrijk bij het houden van een boekenkring:
1. welk doel wil je bereiken met het bespreken van een gekozen boek in de boekenkring
             vanuit de cirkel van basisontwikkeling kan dat "nieuwsgierig" of de "wereld verkennen" zijn.
             vanuit het vierveldenmodel kan dat een technisch aspect zijn, woordenschat of begrip.
    Basisdoel voor alle activiteiten is de leerling te motiveren tot lezen.

2. bedenkt de juiste vragen: open vragen, oriënterende vragen: wie wat waar hoe

3  welke materialen kun je gebruiken: bv. een attribuut die bij het boek past of een kopie van de   
    voorkant of illustratie

4  welke vervolgactiviteit verbindt je aan de boekenkring: lezen, duolezen, verwerkingsactiviteit

combinatie verteltafel, expert lezen, tekst van de week

In groep 3-4 zijn we bezig met het thema `hoera, we worden uitgenodigd`.
Het thema startte met activiteiten rondom feest en uitnodigen.
In dit thema wilden we de verteltafel als activiteit goed uitwerken.
Hiervoor kozen we het boek `een belangrijk bericht` van Max Velthuis.
Dit boek is zeer geschikt om voor de verteltafel te gebruiken, maar ook zeer geschikt om te gebruiken voor verdieping. Zeker voor groep 4 is dat belangrijk om aan de interesses van de kinderen tegemoet te komen.
Met dit boek is het goed mogelijk de verteltafel, expert lezen en tekst van de week aan elkaar te koppelen.

We starten met de eerste bladzijde waar de koning een brief schrijft aan zijn vriend. In een tekst van de week wordt besproken wat de koning in zijn brief geschreven zou kunnen hebben. We bespreken dan ook hoe je een brief opzet. De brief komt bij de verteltafel te hangen rondom de eerste achtergrond poster. Deze tekst is een fantasie tekst. Hele diverse teksten worden zo geschreven waarin de koning zijn vriend ergens voor uitnodigt. Bv. zijn verjaardag, om een schat te zoeken, om extra brievenbussen te komen maken, om te logeren.


De dienaar gaat in het boek op reis om te kijken of de brief van de koning wel goed aan komt. Hiervoor reist hij langs allerlei verschillende landschappen.
Die landschappen gebruiken we om te verdiepen.
Want bij elk landschap dat gepasseerd wordt houden we een expert leesles en schrijven we een informatieve tekst over het landschap.

De opbouw van de lessen ziet er dan als volgt uit:
- we lezen het prentenboek en stoppen bij het landschap wat we willen uitwerken.
- we vragen de kinderen wat ze van dit landschap al weten en wat ze nog willen weten.
- we tonen filmpjes over het landschap en maken een woordweb.
- de kinderen krijgen een foto van het landschap en schrijven woorden op wat ze zien.
- de tekst over het landschap wordt gelezen en de belangrijke woorden worden opgezocht.
-de gelezen tekst wordt gepresenteerd aan de groep.

De tweede les brengen we de kinderen op verhaal
- met terugvragen wat ze nog weten over de tekst van expert lezen,
- we tonen de filmpjes opnieuw en ze schrijven in een format op wat ze belangrijk vinden om op te schrijven in hun tekst, te vertellen. (het format wie, wat, waar)
- er wordt besproken wat je op kan schrijven en de tekst wordt geschreven.

In de thematijd wordt het landschap geverfd wat bij het verhaal past.
Die achtergrondposters worden opgehangen. Andere belangrijke attributen die nodig zijn om het verhaal te kunnen spelen worden opgezocht of gemaakt.
















Op deze manier zijn nu het oerwoud en de bergen aan bod gekomen. De woestijn, de oceaan en Amerika komen zo ook nog aan bod.
Deze manier van werken bevalt goed. Het spel,  maar ook lezen en onderzoeken worden zo gecombineerd. De wereldbol komt erbij. De kinderen vinden het geweldig om die te bekijken en woorden (landen op te schrijven, die ze kennen).

het schrijven van allerlei soorten teksten

in groep 3-4 schrijven we elke week een tekst.
Die tekst heeft te maken met het thema waaraan we werken.
Er zijn veel soorten teksten. Elke soort tekst heeft zijn eigen kenmerken.
Zo zijn we de afgelopen tijd bezig geweest met informatieve teksten, fantasie (verhalende) teksten, stripverhalen en samenvattingen.

In het thema "ridders en kastelen" zijn het vooral de informatieve teksten die we geschreven hebben (zie hiervoor ook het bericht "zelf boeken maken met groep 3).

Verhalende teksten zijn teksten waar een beroep op de fantasie, de creativiteit van het kind wordt gedaan.
Zo'n tekst schrijven we regelmatig nav een prentenboek of nav een eigen ervaring.
Bijvoorbeeld een prentenboek als "de ridderprinses" nodigt uit om te fantaseren, te bedenken wat het kind zelf zou willen doen en hoe het er wil uitzien als hij/zij zelf een ridder was.
Of droomverhalen als je "droomverjaardag" lokken ook uit te fantaseren. Hoe ziet jouw mooiste, fijnste verjaardag eruit?

Samenvattingen schrijven doen we regelmatig nav een film of ook een prentenboek.
De kunst bij het samenvatten is zo kort mogelijk beschrijven wat je gezien of gehoord hebt. Ter ondersteuning gebruiken we dan vaak nog plaatjes die helpen om een lijn in de samenvatting aan te brengen. Wat is de start, het midden en het eind van het verhaal?

 

En bij stripverhalen gaat het om het schrijven van spreekteksten. En het gebruiken van uitroepen, uitroeptekens, vraagtekens.
We zijn het maken van stripverhalen opgestart door een verhaal in stukken voor te lezen en van elk stukje verhaal een plaatje te tekenen. Het verhaal wat ik in stukjes had voorgelezen was van ridder Ewout, die een ridderproef moest uitvoeren om een echte ridder te worden.

De tweede vorm was naar aanleiding van het filmpje van huisje boompje beestje "mijn verjaardag"' de plaatjes in de goede volgorde te plakken en er spreekteksten bij te schrijven.

Bij alle teksten, die geschreven worden gaan we steeds uit van 3 woorden: wie , wat, waar.

.
wie zie je?
wat zijn ze aan het doen?
waar zijn ze?
Aan de hand van deze kernwoorden wordt elke tekst opgebouwd.
En aan de hand van de woorden die erbij geschreven worden, kunnen zinnen geformuleerd worden.

zelf boeken maken met groep 3

Het tweede thema "ridders en kastelen" is al een aantal weken geleden opgestart in groep 3-4.
De kinderen zijn erg enthousiast over het thema en willen heel veel weten over hoe het leven nu precies was van een ridder op een kasteel.
Dit biedt ons een kans om veel informatie te geven over het leven op een kasteel en die informatie weer te verwerken in allerlei taalacitiviteiten.

We starten vanuit de interesse van het kind. Denk aan het vierveldenmodel.

Ons doel bij dit thema is dat elk kind zijn eigen boek schrijft over
dit thema.
Het schrijven van het boek wordt gekoppeld aan expert lezen.
Zo hebben we iedere week een vast schema.
We geven informatie over het leven op het kasteel door middel van een filmpje, door middel van een boek of door middel van teksten bij expert lezen.

Al deze informatie wordt verwerkt in een tekst van de week. De tekst wordt gereviseerd en die komt samen met een illustratie die de kinderen zelf maken in hun eigen boek.
Alle geschreven teksten worden bewaard in een eigen mapje.
Ook is er een voorkant van het boek ontworpen.
Daarvoor hebben we verschillende boeken bekeken hoe die eruit zien.
En wat er op de voorkant van een boek moet komen te staan.

Deze zelfgemaakte boeken worden straks aan het eind van het thema gepresenteerd aan groep 7.
Voor ons thema begon zijn wij uitgenodigd door deze groep om te kijken naar de boeken die zij hadden gemaakt en geschreven en straks is het dus andersom'.

Ook dat is een motivatie om een mooi boek te maken. Het moet straks gepresenteerd worden.
Daarnaast is alle informatie die in het boek staat ook weer belangrijk voor het inrichten van de themahoek.
Want zo weten we steeds meer hoe het er in een kasteel uitziet en ons kasteel moet natuurlijk ook zo echt mogelijk worden.
We hebben al een ridderzaal waar je spelletjes kan doen. Er is een keuken en een wapenkamer.

Door het schrijven van een eigen boek krijg je verbinding tussen allerlei activiteiten. Het geeft samenhang.

Elke week zien we het boek "groeien".
De boeken worden als ze klaar zijn 2x gepresenteerd. 1x aan de ouders. De kinderen lezen voor uit eigen werk. En 1x aan de kinderen van groep 7.
Zo leuk om te zien hoe trots kinderen zijn op hun werk!

betekenisvolle activiteiten met boeken

Boeken zijn er om te lezen en van te genieten. Zo heb ik in de boekenkring een boek gepresenteerd en hebben we met de illustraties zelf een nieuw verhaal gemaakt. (zie hiervoor "de boekenkring)

Ook de kinderen willen graag vertellen over boeken die zij hebben gelezen.
Er wordt deze week een start gemaakt met de presentatie van een boek door de leerlingen zelf.
Aan de hand van een paar illustraties wordt verteld waar het boek over gaat.
Wat ze van het boek vinden en lezen ze een klein stukje uit het boek voor.

Na afloop van de presentatie mogen de kinderen vragen stellen over het boek en worden er tips en complimenten uitgesproken. De leerling die het boek gepresenteerd heeft mag dan het boek geven aan iemand die het boek nu graag wil lezen (grappig om te zien, dat heel veel kinderen dan het boek graag willen lezen) en ze mag ook kiezen wie de volgende keer een boek mag presenteren (ook hier willen heel veel kinderen gekozen worden)

Bij het presenteren heb ik een kleine hand-out gemaakt waarop staat wat een boekpresentatie inhoudt, die ik samen met de leerling dan doorneem. Maar je merkt dat leerlingen heel snel doorhebben wat er van ze verwacht wordt bij een presentatie.

 

 

Naast het presenteren van boeken is er ook de activiteit van zelf een boek maken.
Teksten maken en boeken, verhalen en teksten lezen, het zijn activiteiten die op school steeds terugkeren.
Zo hebben we met de klas samen een boek gemaakt over ons bezoek aan de fotograaf.
Elk kind kreeg een foto.
Bij elke foto is kort iets opgeschreven. Zo maakten we samen een verslag.
Het verslag is ingebonden en het boek is voor iedereen te lezen in de leeshoek

In het volgende thema over ridders en kastelen willen we de activiteit van "een boek maken" centraal stellen. Ieder kind maakt zijn eigen boek.
Een boek maken is  nl. een activiteit waarbinnen kinderen niet alleen veel van zichzelf kwijt kunnen, zoals hun ervaringen, ideeen en fantasieen. Het is een een activiteit om dingen te weten te komen, op- en uit te zoeken die in het boek worden vastgelegd. Zeker het thema ridders en kastelen leent zich daar goed voor.

Om zelf boeken te kunnen maken is het nodig dat de kinderen in contact komen met veel boeken. Prentenboeken, verhalen, informatieve boeken.
De boekenkring biedt de gelegenheid om nieuwe boeken aan te bieden. De boekenkring levert op deze manier literaire informatie op maar ook opstapjes naar eigen verhalen en teksten.

Zo gaan we de komende weken boeken, expert lezen  en zelf een eigen ridderboek maken (tekst van de week)  met elkaar verbinden.

de boekenkring

De boekenkring is een activiteit waarin boeken worden gepresenteerd.
Het gaat in de boeken kring om het samen praten over gelezen boeken, om het  samen luisteren naar boekpresentaties (door de leerkracht of door de leerlingen zelf), om lekker voorlezen.

Je kan een boekenkring houden rondom een boek dat met het thema te maken heeft. Maar het kan ook zijn dat je rondom een boek een les over strategieën van goed begrijpend lezen verbindt.
bijvoorbeeld:
- kijken naar de voorkant, de illustraties, titel van het boek. Wat vertellen die jou?
- voorspellingen doen waar het verhaal over gaat of hoe het verhaal zal aflopen.
- leren formuleren van belangrijke fragmenten of de verhaallijn

Ook bij de boekenkring is het 4 veldenmodel belangrijk. Dat is de basis waaruit gewerkt wordt.

Afgelopen week heb ik een boekenkring gehouden.
Ik begon met een eigen ervaring over mijn fiets die gestolen was vroeger. Er kwamen verhalen van de kinderen die ook wel eens meegemaakt hadden dat er iets gestolen is.

Vervolgens liet ik 2 boeken zien. Welk boek past bij de verhalen die we net gehoord hebben. Hoe weet je dat. We praten erover.
Ik had een aantal illustraties uit het boek "een boef in de school" gekopieerd. Die deelde ik uit. In tweetallen gingen ze de illustraties bekijken en aan elkaar vertellen wat er te zien is. Samen maakten ze 1 zin die bij het plaatje past.
Met die plaatjes en de zin die ze erbij bedacht hadden maken we een nieuw boek.

Er waren 2 groepen. Een gele groep en een witte groep. De plaatjes zijn hetzelfde. In de groep gingen ze kijken in welke volgorde de platen met tekst moesten komen te liggen.
Heel leuk om zo een nieuw verhaal te zien ontstaan.
We lazen de nieuwe verhalen voor.
Uit het boek las ik toen voor dat de boef gevangen werd. Ik vertelde er niet bij hoe de boef gevangen werd. Daar kun je in de groep dan weer over praten en schrijven: hoe denk je dat ze ontdekten wie de boef is?










Tot slot stelde ik de vraag bij welke fotograaf dit verhaal goed past. De nieuwsfotograaf werd genoemd. Je zou er dan ook nog een krantenartikel over kunnen laten schrijven. Dat heb ik nu niet gedaan omdat we kort geleden al een ander kranten artikel had laten schrijven.

Ik vroeg wel in de groep wie ook graag iets wilde vertellen over een leuk boek wat hij/ zij had gelezen of aan het lezen is. Meteen staken een paar kinderen hun vinger op. Ze zijn enthousiast.

Samen met 1 kind ga ik  een boek presentatie voorbereiden:
         - wat is de titel van het boek
         - wie is de schrijfster van het boek
         - waarom heb je dit boek uitgekozen
         - wat voor soort boek is het? gezellig, spannend, grappig
         - kun je kort vertellen waar het boek over gaat
         - wat vind je leuk om te laten zien of voor te lezen aan de klas.
Omdat deze leerling het boek nog aan het lezen is, wachten we met de presentatie tot ze het uit heeft.
In haar boek zit een blad waar ze belangrijke dingen nog op kan schrijven.

Op deze manier kunnen meer kinderen in de boekenkring een boek presenteren.

tot slot nog wat knutselideeen bij het thema de fotograaf:

 van kosteloos materiaal een fototoestel maken

 een sepiafoto van oploskoffie

 een zwart wit foto met een schrijfpotlood

        

teksten van kinderen als basis voor taalactiviteiten in groep 4

Na de vakantie een start gemaakt met het werken in een combinatieklas 3/4.
Steeds hebben we gewerkt in groep 3 zonder leesmethode en maakten we onze eigen teksten binnen een thema. Verschillende thema's zijn het afgelopen jaar in mijn weblog uitgewerkt.

Dit jaar komt ook groep 4 erbij. Daar is nog wel een oude taalmethode maar die willen wij niet meer gebruiken. De uitdaging voor ons is dan ook: hoe gaan wij taalonderwijs in groep 4 geven.
Belangrijk is dan om eerst te achterhalen wat er zoal in groep 4 aangeboden en besproken moet worden. De doelen die in onze taalmethode omschreven staan hebben wij als basis genomen om te behandelen.

Deze doelen zijn:
- een zelfstandig naamwoord in een zin invullen
- een bijvoeglijk naamwoord herkennen en invullen
- een goed gebruik van de lidwoorden
- zelfstandige naamwoorden verkleinen
- lettergrepen samenvoegen tot een woord
- verdelen in lettergrepen
- met gegeven woorden een zin maken
- woorden van een zin in de goede volgorde zetten
- volgorde van zinsdelen veranderen
- vraagzinnen maken en beantwoorden
- rijmen
- zinnen in goede volgorde zetten
- leestekens als punt en vraagteken kunnen gebruiken
- met gegeven letters een woord maken
- woorden veranderen door klinker of medeklinker te vervangen
- het tegenovergestelde kunnen benoemen
- zinnen langer maken
- woorden rubriceren

- verschillende soorten boeken bespreken
- presenteren van eigen werk
- een tekst van 3-8 regels schrijven
- een tekst van 3-8 regels bij een plaatje schrijven
- een verhaal afschrijven
- een brief schrijven
-een woordveld maken
- een verhaal in de goede volgorde zetten

- het alfabet opzeggen
- het alfabet opschrijven
- een stukje van het alfabet verder afmaken
- een ontbrekende letter invullen
- in alfabetische volgorde zetten

- samen over een onderwerp praten
- je aan gespreksregels houden
- duidelijk kunnen uitdrukken
- een mening kunnen geven
- een telefoongesprek kunnen voeren

Toen wij deze doelen bekeken en naast datgene wat we in groep 3 deden met tekst van de week en expert lezen, dan kunnen deze beide werkvormen heel goed ingezet worden voor de taaldoelen.

Tijdens het reviseren wordt een tekst van de kinderen besproken. Deze teksten van kinderen kun je ook weer gebruiken om taaldoelen te realiseren.

Afgelopen week hadden we in het kader van het thema de fotograaf een tekst geschreven naar aanleiding van een filmpje. Dat kan heel goed gelijktijdig met groep 3, zij schrijven woorden of soms ook al zinnen en bij groep 4 was de opdracht een samenvatting van het filmpje te schrijven.
Deze teksten worden vervolgens voor verschillende doeleinden gebruikt: kijken naar de spelling van verschillende woorden, de volgorde van het verhaal veranderen en de leerlingen de goede volgorde laten opzoeken, in de tekst op zoek gaan naar bijvoeglijke naamwoorden, kijken welke woorden met een hoofdletter geschreven moeten worden.













Op deze manier worden de teksten van de kinderen heel functioneel.En heb je de lesjes uit het taalboek niet nodig.
Het is voor ons een uitdaging om zoveel mogelijk taaldoelen in expert lezen en tekst van de week te realiseren. Het is ook een zoeken en uitproberen.
 

 

boekenkring als "start" voor een startactiviteit fotograaf

 Het eerste thema voor dit schooljaar is "Hallo wereld" door het oog van de fotograaf.
Om het brede thema wat in te perken focussen wij in op "de fotograaf"'.
Als startactiviteit heb ik in de boekenkring het boekje "hoe word je fotograaf" gebruikt.
Foto's uit het boekje heb ik in een powerpoint gebruikt om de inhoud van het boekje te bespreken.
Het boekje is aanleiding om na te denken over wat een fotograaf doet. Welke verschillende fotografen er zijn. En hoe je dat kan worden.
Naar aanleiding van dit boek zijn kinderen foto's gaan bekijken en ordenen.
Welke fotograaf zou die foto gemaakt hebben en waarom horen die foto's bij elkaar denk je.

 

Kinderen gingen enthousiast aan het werk. Ze ontdekten dat je de foto's verschillende kon ordenen. Hoort die foto nu bij dieren of bij kunst?

Of hoort die foto nu bij mensen of bij nieuws of bij sport?

Leuk om te zien hoe kinderen hierover praten en tot een oplossing komen. Na het groeperen werden de verschillende fotografen benoemd.

Op foto's werd ook weer bekeken of je kon zien welke fotograaf aan het werk was. De foto's worden dan gekoppeld aan de fotograaf.

 

De komende weken gaan we verder met dit thema en willen we veel gaan werken met teksten die de kinderen zelf schrijven.

 

 

week 38: thema afsluiting

Het schooljaar loopt ten einde. Het laatste thema wordt afgerond. In de afgelopen weken hebben we nog gewerkt aan het thema aan de hand van een aantal filmpjes, die goed aansluiten bij het thema op reis. Zo hebben we gekeken naar Koekeloere: op reis met een prijs en hutspot met kebab.
Beiden gaan over een vakantie in Turkije. Een mooie manier om te laten zien hoe het leven in dat land is. We hebben kringgesprekken hierover.
Daarnaast hebben we ook gekeken naar Geoclips: kijk op de kaart.
Een hele leuke infofilm over kaart lezen. De kinderen gingen daarna kijken op een plattegrond van hun eigen dorp op zoek naar hun eigen straat, de straat van de school en andere bekende dingen.
Daarna kregen ze een plattegrond van de school en gingen ze twee aan twee op zoek welk lokaal er op hun plattegrond was aangekruist. Vonden ze heel interessant.
Als afsluiting van het thema hebben we een landenfeest georganiseert. Het paspoort wat tijdens de thema activiteiten hebben gemaakt wordt gebruikt om de spelletjes in af te stempelen.
Het is die middag prachtig weer. De spelletjes worden lekker buiten op het plein gespeeld.











Het is een gezellige middag. Ouders komen kijken. Een eenvoudige maar leuke afsluiting van een thema.

Hiermee ben ik aan het eind van een schooljaar vol OGO activiteiten gekomen. Het bijhouden van deze weblog is voor mijzelf heel leerzaam geweest. Het doet je nadenken over hoe je invulling aan dit concept wil geven. Hoe je jezelf daarin kan ontwikkelen en verbeteren.

Ik hoop dat deze weblog ook een stimulans voor anderen is geweest om met ontwikkelingsgericht onderwijs aan de slag te gaan.

Volgend schooljaar ga ik samen met mijn collega Jeanine aan het werk in een 3-4 combinatie.
Eigenlijk was ik van plan om te stoppen met deze weblog. Alles wat ik te delen heb over het werken in thema's in groep 3 heb ik door gegeven.
Maar omdat 3-4 combinatie en OGO een hele nieuwe uitdaging voor ons is,waar weer hele nieuwe aspecten van OGO (meer onderzoek) en de organisatie daarvan aan bod komt,  heb ik besloten toch nog een jaar deze weblog bij te houden.
Ik wil dan met anderen delen hoe we in een combinatie groep het ontwikkelingsgericht onderwijs gaan vormgeven. Voor ons is dat een nieuwe zoektocht en veel uitproberen, omdat we in groep 3 geen leesmethode hebben en in groep 4 nog wel een taalmethode. Vraag is nu of we  de taalmethode gaan gebruiken voor groep 4. En zo niet, hoe gaan we dan aan het werk.
De doelen voor het taalonderwijs hebben we al uit de methode gehaald, zodat we weten waar we aan moeten werken in groep 4.  Maar hoe gaan we dat concreet maken. Dat wordt onze eerste uitdaging.
In de vakantie gaan we ons hierover buigen.

                                                   Groep 3b van de Schakel: jullie zijn top!!
                                                     Het was een fantastisch jaar met jullie!
 

week 37: betekenisvol leren/ lezen

Voor de ontwikkeling van een goede lees-schrijfhouding is het belangrijk dat voor de kinderen de lees-schrijfactiviteiten betekenisvol zijn. Dat wil zeggen dat de activiteiten aansluiten bij de belevings- en betekeniswereld van de kinderen.
Lezen en schrijven moeten interessante activiteiten voor het kind zijn. Daarbij komt ook "de werkelijkheid" en dat wat de kinderen meemaken steeds weer om de hoek kijken.
Zo zijn er veel manieren om tot schrijf en lees activiteiten te komen.

Een tweetal voorbeelden die een afspiegeling geven van het bovenstaande en die de afgelopen week een rol hebben gespeeld bij het lezen en schrijven.

1. expert lezen als middel om  informatie posters te maken voor het reisbureau
2. de schoolreis naar het Archeon als middel om het thema  "we gaan op (ontdekkings) reis" uit te breiden naar "ontdekkingsreizen"

1. posters maken voor het reisbureau.
Het reisbureau ziet er nog wat kaal uit. Er zijn posters nodig, bedenken de kinderen. Posters over landen waar je naar toe kan. Dan moet er wel informatie staan op die posters wat je in die landen kunt bekijken en doen. Hiervoor gaan de kinderen 2 aan 2 een tekst lezen over een land. Opdracht is om uit de tekst de belangrijke woorden te halen die jou vertellen wat je in dat land kan "zien en doen". Deze woorden worden opgeschreven.
Daarna wordt er in de groep gepresenteerd: over welk land heb je gelezen en wat kun je er "zien en doen". Er komen 3 landen met lijstjes woorden op het bord.

In de kring liggen 3 bladen met foto's. De kinderen pakken het blad met de foto's die bij hun land horen. Met deze foto's en de belangrijke woorden gaan ze aan de slag om een poster voor het reisbureau te maken.
Op deze manier komen er prachtig posters tot stand. En hebben we ook gewerkt aan de doelen die we voor ons thema hadden gesteld. 1. het is betekenis vol. 2 we gebruiken geschreven en gedrukte taal 3 het samenwerken. (de poster is tenslotte een groepsresultaat)

2 boekenkring over een "ontdekkingsreis"

 Met de hele school gaan we op schoolreis naar het Archeon. De kinderen vinden het prachtig. Heel geinteresseerd zijn ze in  "vroeger" . Hoe de mensen er toen uitzagen en wat de mensen toen deden.

Het geeft op school aanleiding om te schrijven of te typen over alles wat we die dag gezien en gedaan hebben.




















Maar het is ook aanleiding om het bij ons thema te betrekken door vanuit die dag een overstap te maken naar "ontdekkingsreizen". Uit het boek Lang geleden kies ik het verhaal van de reis van Willem Barendtz.
Aan de hand van een vertelplaat en het boek vertel ik het verhaal van de overwintering op Nova Zembla. Door 1 van de leerlingen is ook een wereldbol meegenomen en ook die kunnen we bij het vertellen van het verhaal goed gebruiken.

Het boek waar het verhaal uitkomt is van een hoog niveau. Toch zie je dat kinderen zo'n boek gaan pakken om in te lezen. Op deze manier kun je een boek promoten.
Deze activiteit is betekenisvol. Ook al is het niet hun belevingswereld, het heeft wel degelijk hun interesse.  Deze activiteit loopt uit in het schrijven van tekst van de week ( het bekijken van een filmpje over dit verhaal en dan erover schrijven).